Konsultacje środowiskowe dla farm wiatrowych w Morzu Bałtyckim

/w /Autor

Konsultacje środowiskowe dla farm wiatrowych w Morzu Bałtyckim – proces EIA krok po kroku

Wstęp – środowisko jako kluczowy element

Budowa farmy wiatrowej na morzu to nie tylko wyzwanie technologiczne i logistyczne – to również wyzwanie środowiskowe. Morze Bałtyckie jest ekosystemem wrażliwym, z bogatą bioróżnością i złożonymi procesami ekologcznymi. Każdy projekt offshore wind musi przejść rygorystyczny proces oceny wpływu na środowisko – Environmental Impact Assessment (EIA) – zanim uzyskie pozwolenie na budowę.

EIA to wieloetapowy proces, który może trwać od dwóch do pięciu lat i wymaga zaangażowania dziesiątek specjalistów – od biolog morskich, przez geolorow, po prawników. W tym artykuła przyjrzymy się do tego procesu krok po kroku, analizując, jakie firmy i instytucje odgrywają w nim kluczowe role.

Etap 1 – identyfikacja i scoping

Pierwszy etap procesu EIA to identyfikacja potencjalnych wpływów na środowisko i ustalenie zakresu badań – tak zwany scoping. Na tym etapie deweloper współpracuje z władzami i organizacjami ochrony środowiska, by określić, jakie aspekty środowiska będą badane.

EKO-KONSULT, firma z ponad 32-letnim doświadczeniem w konsultacji środowiskowej, jest jednym z pionierów w dziedzinie permitting i dokumentacji środowiskowej w Polsce. Firma opracowała ponad 700 dokumentacji środowiskowych i uzyskała decyzje o warunkach ochrony środowiska dla projektów o znaczeniu strategicznym – zarówno dla bezpieczeństwa publicznego, jak i bezpieczeństwa narodowego.

EKO-KONSULT ofert kompleksowe wsparcie na każdym etapie cyklu życia projektu – od koncepcji, przez analizę lokalizacji, po koordynację procesu EIA i uzyskanie decyzji o warunkach ochrony środowiska.

Etap 2 – badania i pomiary

Po ustaleniu zakresu badań, deweloper przystąpi do pomiarów i badań – etap, który może trwać od jednego do dwóch lat. Badania obejmują geology, bathymetrie, biologię, hydrology, hydrodynamikę, akustykę i wiele innych aspektów.

MEWO S.A., firma z ponad 18-letnim doświadczeniem w surveys i monitoring morski, ofert kompleksowe badania geofizyczne, geotechniczne, środowiskowe i inspekcje infrastruktury podwodnej. Firma dysponuje najnowoczesnym sprzętem do pomiarów – technologiami tworzącej nową jakość w branży.

Gdynia Maritime University Maritime Institute (MI) jest jednym z liderów w Polsce w badaniach środowiskowych dla offshore. Instytut ofert badania geofizyczne, geologiczne i geotechniczne, a dysponuje trzema akreditowanymi laboratoriami badawczymi.

IBW PAN (Instytut Budowli Wodnych PAN) ma ponad 70 lat doświadczenia w inżynierii hydrotechnicznej i ofert modeling wpływu na środowisko – kluczowy element EIA.

Officina Baltica, firma z Gdyni specjalizująca się w budowaniu hardware i software dla branży morskiej, ofert environmental monitoring przy użyciu buoy i ferrierboxów, a nawet bezzałogowe surface vehicles (USV) dla monitoring morski.

Etap 3 – ocena i dokumentacja

Po zebraniu danych, eksperci przystąpią do oceny wpływu na środowisko i przygotowania dokumentacji EIA – raportu, który opisuje wszystkie potencjalne wpływy i proponuje środki ich ograniczenia.

DNV, niezależny ekspert w zarządzaniu ryzykiem i assurance, dysponujący biurami w ponad 100 krajach, ofert asurance dla cały energy value chain – w tym ocenę ryzyka dla offshore wind.

ABL Poland, część ABL Group – jednego z wiodących globalnych konsultantów energetycznych i morskich – ofert usługi w zakresie renewables, maritime i energy transition. Firma dysponuje ponad 150-letni tradycją morską i doświadczeniem w site selection i environmental assessment dla offshore wind.

CRIDO, firma konsultacyjna z ponad 450 pracownikami, ofert 360° consulting dla sektora energetycznego, w tym doradztwo prawne i podatkowe. Firma uzyskała PLN 1,9 mld w finansowaniu dla projektów środowiskowych dla swoich klientów.

Etap 4 – konsultacje publiczne i decyzja

Po sporządzeniu raportu EIA, dokument jest skierowany na konsultacje publiczne – etap, w którym mieszkańcy, organizacje NGO i inne podmioty mają prawo wypowiedzenia się na temat projektu.

Ekocentryk.pl jest firmą, która specjalizuje się w szkoleniach i workshopach dla różnych grup – od dzieci, przez nastolatków, po dorosłych – na temat zmian klimatycznych i odnawialnych źródle energii. Firma ofert workshops „Climate Mosaic” i „Biodiversity Mosaic”, które są nezbędne dla budowania publicznej świadomości o korzyściach energii wiatrowej.

Wind Industry Hub Foundation, organizacja powołana przez Polskie Stowarzyszenie Energii Wiatrowej, dąży do współtworzenia spójnej polskiej polityki przemysłowej, wspierającej rozój branży wiatrowej – w tym aspekt komunikacji z lokalnymi社区.

Po konsultacjach publicznych, organy rządowe wydają decyzję o warunkach ochrony środowiska – chwila, od której deweloper może przystąpić do kolejnych etapów procesu budowlanego.

Podsumowanie – EIA jako fundament

Proces EIA jest długi, złożony i wymaga zaangażowania wielu specjalistów i instytucji. Ale jest niezbędny – bez oceny wpływu na środowisko, żaden projekt offshore wind nie ma prawa istnieć. Firmy takie jak EKO-KONSULT, MEWO, IBW PAN i DNV demonstrują, że Polska ma solidną bazę ekspertów i instytucji, zdolnych do wsparcia tego procesu na każdym etapie. W miarę jak Polska buduje kolejne offshore wind projects, rola konsultacji środowiskowych będzie tylko rosnąć.

Szkolenia GWO w Polsce

/w /Autor

Szkolenia GWO w Polsce – gdzie i jak zdobyć certyfikaty dla branży wiatrowej?

Wstęp – dlaczego szkolenia są kluczowe?

Praca na turbinach wiatrowych – czy to onshore, czy offshore – jest jedną z najbardziej wymagających i niebezpiecznych zawodów w energetyce. Pracownicy spędzają czas na wysokości dziesiątek metrów, w ekstremalnych warunkach pogodowych, z ryzykiem wypadków, który wymaga ciągłego szkolenia i kontroli.

Global Wind Organisation (GWO) to organizacja, która ustala standardy szkolenia i certyfikacji dla branży wiatrowej na całym świecie. Certyfikaty GWO są prawie obowiązkowe dla każdego, kto chce pracować w sektorze wiatrowym – zarówno jako technik, jak i kierownik projektu.

W Polsce funcjonuje wiele centrów szkoleniowych, które oferują kursy certyfikowane przez GWO. W tym artykuła przybliżymy najważniejsze z nich, ich ofertę i warunki szkolenia.

European Wind Academy (EWA) – Szczecin

European Wind Academy (EWA) w Szczecinie jest jednym z najważniejszych centrów szkoleniowych dla branży wiatrowej w Polsce. Jako część FairWind A/S – firmy specjalizującej się w instalacji i serwisie turbin – EWA ofert szkolenia GWO od 2017 roku i IRATA od 2024.

Oferta szkoleniowa EWA obejmuje pełen zakres kursów GWO: Basic Safety Training (BST), Basic Technical Training (BTT), Advanced Rescue Training (ART), Control of Hazardous Energies (COHE), Enhanced First Aid (EFA), Slinger Signaller (SLS), Service Lift User Training i wiele innych.

EWA jest jedynym centrum szkoleniowe w Polsce, które prowadzi kursy spersonalizowane dla Vestas i Siemens Gamesa – co czyni je idealnym miejscem dla techników pracujących z tymi producentami. Firma współpracuje z czołowymi dostawcami sprzętu do pracy na wysokości – Skylotec, Cresto i She Solutions.

Nowoczesna bazą szkoleniowa w Szczeczinie jest wyposażona w najnowoczesny sprzęt, zapewniając komfortowe środowisko nauki. Dla tych, którzy potrzebują elastyczności, EWA oferuje również mobile i digital training solutions.

Vulcan Training & Consultancy – Szczecin

Vulcan Training & Consultancy to kompleks szkoleniowy w Szczecinie, który integruje centrum szkoleniowe, hotel i poradnię medycyny pracy – wszystko w jednym miejscu.

Vulcan jest pierwszym i jedynym centrum szkoleniowe w Polsce akreditowanym przez OPITO (Offshore Petroleum Industry Training Organization) – organizację dyktującą standardy szkolenia dla przemysłu offshore.

Oferta Vulcan obejmuje ponad 80 akreditowanych kursów, w tym kursy na bezpieczną pracę na wysokości, sea survival, pierwszą pomoc, helicopter underwater escape (HUET), zaawansowane gasowanie pożarów, ewakuację z turbiny wiatrowej i rope access.

Firma dysponuje innowacyjnymi programami szkoleniowymi, skierowanymi na zaspokojenie rosnącego popytu na techników i specjalistów w branży wiatrowej – w szczególności dla pracowników sektora górnictwa przechodzących na pracę w energetyce wiatrowej.

GWS Academy – Szczecin

Global Wind Service Academy (GWS Academy) w Szczeczinie jest akademią szkoleniową założoną przez Global Wind Service A/S – jedną z największych firm instalacyjnych i serwisowych w branży wiatrowej na świecie.

Akademia wurde założona w 2021 roku w celu rozwinięcia kompetencji techników i zaspokojeń rosnącego popytu na specjalistów w sektorze offshore wind. Kursy GWS Academy są prowadzone przez instruktorów z ponad 10-letnim doświadczeniem w branży.

Akademia ofert kursy nie tylko dla pracowników GWS, ale i dla karier w branży wiatrowej – zarówno dla techników zaczynających karierę, jak i dla firm szukających miejsca do szkolenia personelu.

Onion Group – Leszno

Onion Group w Lesznie jest dynamiczną firmą specjalizującą się w szkoleniach dla sektora wiatrowego. Firma dysponuje nowoczesnym centrum szkoleniowym z kursami certyfikowanymi przez GWO, w tym GWO Blade Repair, GWO Fire Awareness, GWO Working at Heights, GWO Manual Handling i GWO First Aid.

Onion Group jest również wyłącznym przedstawicielem KÄUFER w Polsce – firmy będącej liderem w innowacyjnych technologiach dostępu do turbiny wiatrowych. Platfory KÄUFER są dostępne w Polsce zarówno na sprzedaż, jak i na krótko- i długotermi wynajm.

Instruktorzy Onion Group to kwalifikeni specjaliści z wieloletnim doświadczeniem w branży, którzy aktywnie uczestniczą w projektach R&D, przekazując najnowszą wiedzy i najlepsze praktyki uczom.

Rojam Safety Center – Gdańsk

Rojam Safety Center w Gdańsku jest ekspertem w bezpiecznej pracy na wysokości. Firma ofert kursy IRATA (International Rope Access Trade Association) – jedno z najbardziej prestiżowych certyfikatów na świecie w dziedzinie pracy na wysokości – oraz kursy GWO skierowane do techników turbiny wiatrowych.

Oprócz szkolenia, Rojam jest dystrybutorem wiodących marek sprzętu ochronnego – Petzl, Harken, KASK, Singing Rock i wielu innych. Firma ofert również certyfikowane inspektora sprzętu ochronnego i systemów ochrony przed upadkiem, zgodnie z normą PN-EN 365.

Rojam dysponuje specjalistyczną wiedzą w zakresie inspekcji turbiny wiatrowych – od systemów ochrony przed upadkiem, przez drabiny, po zestawy ewakuacji i gaśnice.

Horizon Solutions i Gdynia Maritime School

Horizon Solutions, prowadzone przez Kamila Kielka – doświadczonego master marynara, dyrektor centrum szkoleniowego i specjalistę bezpieczeństwa – ofert kompleksowe konsultacje, oceny bezpieczeństwa, kursy szkoleniowe i audyty. Firma specjalizuje się w internationally recognized OPITO i GWO standards.

Gdynia Maritime School, najstarsza szkoła morska w Polsce, jest jednym z pierwszych w Polsce certyfikowanym dostawcą kursów GWO. Oferta szkoły obejmuje GWO Basic Safety Training (BST), Basic Technical Training (BTT), Enhanced First Aid (EFA) i Advanced Rescue Training (ART). Szkoła dysponuje 130 nauczycielami – najlepszymi edukatorami i praktykami w swoich dziedzinach.

Podsumowanie – szkolenia jako inwestycja

Certyfikaty GWO to nie tylko wymóg prawny – to inwestycja w karierę i bezpieczeństwo. Polska ofertuje bogaty wybór centrów szkoleniowych, od European Wind Academy w Szczecinie, przez Vulcan Training, GWS Academy, Onion Group w Lesznie, po Rojam Safety Center w Gdańsku. Każde z nich ma swoje unikalne atuty – od specjalizacji w konkretnych kursach, po partnerships z producentami turbiny.

W miarę jak Polska buduje swoje offshore wind ambicje, zapotrzebowanie na wyksztalconych techników i specjalistów będzie tylko rosnąć. Inwestycja w szkolenia – dla pracodawców i dla samych pracowników – jest jedną z najważniejszych inwestycji w przyszłość branży.

Fundacje grawitacyjne i monopole dla polskich farm wiatrowych

/w /Autor

Fundacje grawitacyjne i monopole dla polskich farm wiatrowych – technologie i producenci

Wstęp – fundacja jako podstawa

Każda turbina wiatrowa na morzu stoi na fundacji – strukturze, która łączy ją z dnem morskim i musi wytrzymać tsunamie sił – fale, wiatr, prądy i korozję – przez 25 do 30 lat. Wybór rodzaju fundacji to jedna z najważniejszych decyzji inżynierskich w procesie planowania farmy wiatrowej.

W Morzu Bałtyckim, gdzie głębokości wód są umiarkowane (od 20 do 80 metrów), popularne są dwie główne technologie: monopole – jednofilary stalowe, wbijane w dno morskie – i fundacje grawitacyjne (GBF) – masywne struktury betonowe lub stalowo-betonowe, które są stawiane na dnie za pomocą własnej wagi.

W tym artykuła przyjrzymy się obu technologiom, ich zalety i wady, a przede wszystkim firmom w Polsce, które brą udział w ich produkcji i instalacji.

Monopole – giganci stalowi

Monopole to najczęściej stosowana technologia fundacji dla morskich farm wiatrowych na całym świecie. Są to gigantyczne stalowe rury – o średnicach od 6 do ponad 11 metrów i długościach od 50 do ponad 100 metrów – wbijane w dno morskie za pomocą specjalistycznych maszyn.

Dajin Offshore, największy prywatny chiński producent monopile, potrafi wytwarzać XXL monopile o średnicach do 11,5 m, wadze do 2 500 ton i długości do 120 m. Firma ma roczną wydajność produkcji na poziomie miliona ton stali i dysponuje własnym portem z nabrzeżami o długości 560 m i głębokościach do 14,4 m.

Dajin w przyszłości planuje rozширenie oferty o XXXL monopile o średnicach do 16 m i długości do 150 m, a nawet fundacje floating i jackets. Firma jest gotowa do współpracy z europejskimi deweloperami w zakresie local content.

Produkcja monopile wymaga zaawansowanego spawania, obróbki i kontroli jakości. Firmy takie jak Alpin Weld – z Gdańska – specjalizują się w spawaniu i NDT (UT, UT-PA, UT-TOFD) dla monopile, oferując usługi kontroli spawów i naprawy.

Ramboll, jeden z czterech największych konsultantów na świecie w dziedzinie fundacji offshore wind, ma biura w Warszawie i Gdyni. Firma jest liderem w designu fundacji – zaprojektowała fundacje dla ponad 50% istniejących farm wiatrowych na świecie i uczestniczyła w 70% projektów offshore.

Fundacje grawitacyjne – beton jako bohater

Fundacje grawitacyjne (Concrete Gravity Based Foundations – GBF) to alternatywa dla monopile, szczególnie popularna w rejony, gdzie dno morskie jest skalne lub trudne do wiercenia. Są to masywne struktury betonowe, stawiane na morskim dnie za pomocą własnej wagi – bez potrzeby wbijania.

Aarsleff BIZ w Świnoujście jest jednym z kluczowych producentów fundacji grawitacyjnych w Polsce. Firma specjalizuje się w produkcji wielkogabarytowych prefabrykowanych elementów betonowych i dotychczas wyprodukowała 190 sztuk GBF oraz 985 sztuk platformów roboczych dla największych deweloperów offshore na świecie.

Slipform, firma z Szczecinu, oferuje unikną technologię budowania struktur metodą sliding formwork –sto razy szybszą od tradycyjnego climbing formwork. Technologia ta jest idealna dla hybrid wind towers (onshore) i GBF (offshore), sea breakwater structures i pylonów mostów. Firma dysponuje automatycznym systemem kontroli i jakości, który w tiempo rzeczywiste kontroluje geometrię formy i nośność betonu.

Instalacja fundacji – jak to robi się na morzu?

Instalacja fundacji na morzu to jedno z najbardziej wymagających zadań w budowie farmy wiatrowej. Wymaga specjalistycznych statków instalacyjnych, precyzyjnego planowania i idealnej pogody.

Ventum, firma założona w 2021 roku w Polsce, specjalizuje się w instalacji fundacji i pre-assembly turbiny. W krótkim czasie stała się jednym z kluczowych graczów na europejskim rynku offshore wind, rozszerzając swoje operacje na Wielkbrytanię i USA.

Synergy Engineering Poland, specjalizujący się w grillage & seafastening design, rigging systems design i structural analyses, wspiera kontrahentów w transportu i instalacji offshore structures. Firma ma doświadczenie z wiodącymi holenderska kontrahentami – Boskalis, Heerema i Jumbo Offshore.

Navic Engineering, z biurem w Poznaniu, oferuje engineering solutions dla offshore substations, service platforms i sea-fastenings. Firma ma ponad 20 lat doświadczenia w Norwegian Offshore sector i zrealizowała ponad 500 projektów.

Technologie przyszłości – floating offshore wind

Kolejny krok w rozwoju offshore wind to floating offshore wind – farmy wiatrowe, w których turbiny są osadzone na pływające platformach zamiast fundacji stałych. Umożliwia to budowę farm na głębszych wodach, gdzie tradycyjne fundacje nie są możliwe.

IBW PAN (Instytut Budowli Wodnych Polskiej Akademii Nauk) jest jedną z instytucji w Polsce, które aktywnie pracują nad technologia floating offshore. Instytut ma biegłość w modelowaniu i inżynierii hydrotechnicznej, a do jego portfela projektów należą badania nad FSRU terminal w Zatocze Gdańskiej.

European Energy, firma z ponad 5 GW mocy w planie rozwoju, jest jednym z pionierów Power-to-X w worldwide – technologii, która konwertuje energię odnawialną w inne formy energii, takie jak zielony wodór czy zielona metanol.

Podsumowanie

Fundacje – czy to monopole, czy GBF – to serce każdej morskiej farmy wiatrowej. Polska ma solidną bazę produkcyjną i consulting w tym segmencie, a firmy takie jak Aarsleff BIZ, Dajin, Ramboll i Slipform demonstruują szeroki zakres kompetencji. W miarę jak Polska planuje zainstalować kolejne GW na Bałtycku, rola fundacji i ich producentów będzie tylko rosnąć.

Porty morskie w Polsce przygotowujące się na offshore wind

/w /Autor

Porty morskie w Polsce przygotowujące się na offshore wind – Gdańsk, Gdynia, Szczecin i Kołobrzeg

Wstęp – porty jako kręgosłup offshore wind

Budowa morskich farm wiatrowych to gigantyczne przedsięwzięcie logistyczne. Componenty – fundacje, wieże, nacelle, łopatki – mają rozmiary i wagi, które przekraczają możliwości zwykłego transportu. Każdy z nich musi zostać dostarczony do portu, złożony, a następnie załadowany na statki instalacyjne, które wyruszają na morze. Bez dobrze przygotowanej infrastruktury portowej cały proces ulega opóźnieniu, a koszty gwałtownie rośną.

Polska dysponuje czterema głównymi portami morskimi, które odgrywają lub będą odgrywać kluczową rolę w logistyce offshore wind: Gdańsk, Gdynia, Szczecin i Kołobrzeg. Każdy z nich ma swoje unikalne atuty, ograniczenia i plany rozwoju. W tym artykuле przyjrzymy się im jednego po drugim, analizując ich potencjał i gotowość na nadchodzące projekty.

Port Gdańsk – lider Bałtyku

Port Gdańsk jest nieodwołalnie największym portem w Polscze i jednym z najszybciej rozwijających się w Europie. Z 56-procentowym udziałem w polskim obrocie morskim i rankingiem w czterech najlepszych portach Unii Europejskiej – wyprzedzając Marseille, Valencia i Amsterdam – jest to port o kolosalnym znaczeniu.

W 2023 roku przetworzył niemal 81 milionów ton towaru – rekord dla tego portu i wzrost o ponad 12,7 miliona ton w porównaniu do 2022 roku. Jest jedynym portem na Bałtycku zdolnym do obsługi największych oceanicznych wier, co czyni go idealnym hubem dla offshore wind.

DLUGIE Pobrzeże – one of the oldest parts of port – jest właśnie modernizowane przez DORACO, firmę z ponad 30-letnim doświadczeniem w hydrotechnikach i budownwie morskim. To skomplikowany projekt, wymagający pracy w sercu historycznej części portu.

DLG perspektywę, Port Gdańsk ma potencjał, by stać się jednym z czterech kluczowych europejskich hubów dla offshore wind – obok Rostock, Vlissingen i Esbjerg. Nowe terminale i modernizacja nabrzeży będą kluczowe dla osiągnięcia tego celu.

BOTA Green Offshore, firma specjalizująca się w obsługi CTV (Crew Transfer Vessels) dla morskich farm wiatrowych, ma swoją siedzibę właśnie w Gdańsku – dodatkowy sygnał, że port ten jest już dziś uważany za kluczowy dla branży offshore.

Gdynia – nowoczesność i innowacja

Gdynia, choć mniejszy port niż Gdańsk, ma swoje unikalne atuty. Moderna infrastruktura i strategiczne położenie sprawiają, że jest niezwykle atrakcyjnym hubem dla offshore wind.

W 2022 roku DORACO ukończył budowę Publicznego Terminalu Promowego w Gdyni – projekt, który zdobył tytuł Construction of the Year. Jednym z wyzwań było optymalizowanie projektu, w tym zaprojektowanie wielofunkcyjnej platformy RO-RO.

Gdynia jest również siedzibiną Morska Agencja Gdynia (MAG) – najstarszej agencji morskiej w Polsce, która od lat specjalizuje się w logistyce komponentów farm wiatrowych. MAG współpracuje z największymi producentami turbin i ma doświadczenie w obsludzce farm w Potęgowie, Margoninie i Lotnisko.

C. Hartwig Gdynia, firma logistyczna z ponad solidną pozycją w branży, dysponuje w Gdyni magazynem i składem, specjalnie dostosowanym do obsługi transportu ponadgabarytowego. Wyposażony w ciężki sprzęt i dźwig, umożliwia bezpieczną i efektywną obsługę ładunków wymagających specjalistycznej logistyki.

Deugro (Poland) Sp. z o.o., z siedzibą w Gdyni, jest kolejnym kluczowym graczem w logistyce offshore – specjalizującym się w turnkey logistics dla projektów przemysłowych, z globalną siecią biur w ponad 40 krajach.

Pelagic Wind Services, dostarczający marine assets takie jak CSOV i SOV dla morskich farm wiatrowych, ma swoje polskie biuro w Gdyni – kolejny dowód, że to port przyszłości dla offshore.

Szczecin – serce Bałtyku Zachodniego

Szczecin, położony nad Zlewem Odry, jest trzecim co do wielkości portem morskim w Polsce i ma ogromny potencjał dla offshore wind. Port ten jest już aktywnie modernizowany i przygotowywany na obsługę komponentów farm wiatrowych.

Bulk Cargo – Port Szczecin jest największą firmą obsługi ładunku w portach Szczecin i Świnoujście. Firma dysponuje 8 nabrzeżami o łącznej długości 2800 m i glębokościach do 11 metrów, a rocznie przetwarzam około 4,5 miliona ton towaru. Jako część grupy Rhenus, ma dostęp do globalnej sieci logistycznej.

DORACO realizuje obecnie modernizację portów Szczecinu i Gdyni – kolejne ogniwo w przygotowaniu infrastruktury do obsługi offshore wind.

Stocznia Szczecińska Wulkan – przemysłowe serce Szczecinu – współpracuje z dziesiątkami firm z branży stoczniowej i offshore. Infrastruktura stoczni obejmuje hale z doskonałą nośnością, slipwaysami, nabrzeżami, magazynami i terenami prefabrykacji. Stocznia jest w stanie przetworzać kilkadziesiąt tysięcy ton stali rocznie.

W Szczeczinie ma również swoje siedzibę Alpin Weld – firma specjalizująca się w spawaniu i NDT (kontroli niezniszczającej) dla sektora offshore i onshore wind. Firma dysponuje doświadczeniem w naprawie monopile i inspektowaniu struktur stalowych na morskich farmach wiatrowych.

Global Wind Service otworzyło w Szczecinie swoja akademię szkoleniową – kolejny sygnał, że Szczecin staje się kluczowym hubem dla branży.

Kołobrzeg – port awangardi

Kołobrzeg, choć mniejszy od trzech pozostałych portów, ma swoje unikalne atuty dla offshore wind. Seaport Authority of Kołobrzeg aktywnie przygotowuje port na obsługę projektów offshore.

Maksymalna długość wietrów wchodzących do portu wynosi 100 m, szerokość 15 m, a maksymalne zanurzenie 5 m. Port planuje przebudowę wejścia, co pozwoli zwiększyć te parametry.

ΔΟΤΟΤΑΝ quays w porcie Kołobrzeg mają łączną długość 4 717 m, z czego Seaport Authority zarządza 3 049 m – 65% całkowite quays portu. Maksymalna nośność nabrzeży wynosi od 35 do 40 kN/m².

PŻB Offshore, będąca local content entity Grupy Polskiego Żeglugi Bałtyckiej, ma swój adres w Kołobrzezu. W kooperacji z holenderską Seazip Offshore Service, firma aktywnie działa na rynkach offshore wind.

Port Kołobrzeg ma potencjał, by stać się uzupełniającym hubem dla offshore wind – idealnym do składowania i konsolidacji komponentów przed ich dalszym transportem do Gdańska lub Gdyni.

Inwestycje i przyszłość portów

Przygotowanie portów na obsługę offshore wind wymaga miliardów złotych w inwestycjach – pogłębianie tory, umocnienie nabrzeży, budowa nowych terminali i modernizacja infrastruktury. Polska zdaje sobie z tego sprawę i inwestuje.

Invest in Pomerania, regionalna inicjatywa non-profit skoordynowana przez Agencję Rozwoju Pomorza, wspiera zagranicznych inwestorów na każdym etapie procesu inwestycyjnego – od analizy rynku po obsługę po-inwestycyjną. Organizacja pomaga firmom w nawiązaniu kontaktów z lokalnymi władzami i potencjalnymi partnerami biznesowymi.

Querco Property, niezależna firma doradcza specjalizująca się na rynku nieruchomości komercyjnych, wspiera inwestorów w pozyskiwaniu obiektów logistycznych i magazynowych – kluczowych dla operacji offshore wind.

Lokare, firma będąca częścią REGA HOLDING, oferuje wynajm obiektów przemysłowych w Goleniów Industrial Park – idealne dla firm z branży offshore wind, szukających przestrzeni produkcyjnej lub magazynowej w pobliżu portu Szczecin.

Budowa infrastruktury portowej to maraton, nie sprint. Ale Polska, z ambicją zainstalowania 4,1 GW offshore wind do 2030 roku, wie dobrze, że ten maraton zaczyna się teraz.

Podsumowanie – porty jako fundament

Gdańsk, Gdynia, Szczecin i Kołobrzeg – każdy z tych portów ma swoją unikalną rolę w nadchodzącej rewolucji offshore wind. Gdańsk jako hub flagship, Gdynia jako centrum innowacji, Szczecin jako kluczowy węzeł logistyczny, a Kołobrzeg jako port uzupełniający. Razem stanowią one fundament, na którym Polska zbuduje swoje offshore wind ambicje. Inwestycje, modernizacja i współpraca między portami będą kluczowe w nadchodzących latach – to od nich zależy tempo i efektywność budowy polskich farm wiatrowych na morzu.

Łańcuch dostaw offshore wind w Polsce

/w /Autor

Łańcuch dostaw offshore wind w Polsce: od produkcji do instalacji – kto buduje polskie farmy wiatrowe?

Wstęp – Polska na progu rewolucji energetycznej na morzu

Polska stoi przed jedną z największych transformacji energetycznych w swojej historii. Morze Bałtyckie, z potencjałem wynoszącym aż 33 GW mocy wiatrowej, ma stać się arenem, na którym zrodzi się zupełnie nowa gałąź przemysłu. Budowa offshore wind farms – morskich farm wiatrowych – to nie tylko wyzwanie technologiczne, ale przede wszystkim logistyczne, organizacyjne i ekonomiczne. Koszt tego przedsięwzięcia szacuje się na od 12,5 do 25 miliardów dolarów do 2030 roku. To cyfry, które robią wrażenie, ale za każdą liczbą stoi dziesiątki, a nawet setki firm – polskich i zagranicznych – które wspólnie tworzą łańcuch dostaw dla tego ambitnego projektu.

Łańcuch dostaw offshore wind to skomplikowana mozaika powiązań między producentami, logistykami, konsultantami, wykonawcami i instytucjami. Od wydobycia surowców, przez produkcję elementów konstrukcyjnych, po transport, instalację i uruchomienie turbiny – każdy etap wymaga specjalistycznej wiedzy, sprzętu i ludzi. W tym artykule przyjrzymy się tym firmom i procesом bliżej, analizując to, jak Polska buduje swój przemysłowy potencjał w branży energetyki wiatrowej na morzu.

Fundacje i struktury stalowe – serce offshore wind

Każda farma wiatrowa na morzu zaczyna się od fundacji – to ona łączy turbinę z dnem morskim i musi wytrzymać ekskrajne warunki atmosferyczne przez dziesiątki lat. Produkcja fundacji to jeden z najkluczowszych ogniw w łańcuchu dostaw.

W Polsce jednym z pionierów w dziedzinie produkcji elementów offshore jest Smulders Projects Poland, dysponujący trzema nowoczesnymi zakładami produkcyjnymi – w Żarach, Łęknicy i Niemodlinie – zatrudniającymi około 700 specjalistów. Firma ma za sobą ponad 20 lat doświadczenia w branży offshore i dotychczas wyprodukowała ponad 3 tysiące struktur dla turbin wiatrowych na całym świecie. Wśród ich portfela projektów znaleźć można takie flagowe przedsięwzięcia jak Bałtyk 2 & 3, Baltic Power, czy Baltica 2, realizowane we współpracy z ORLEN, PGE, Polenergia, EQUINOR i Northland Power.

Inna firma, GOTECH, specjalizuje się w produkcji zaawansowanych konstrukcji stalowych dla morskich farm wiatrowych – platformy zewnętrzne, boat landings, klatki anodowe, piny, zawieszone platformy wewnętrzne i zewnętrzne drabiny. Kluczowym atutem GOTECH jest dostęp do nabrzeża i dźwięgu o nośności ponad 400 ton, co pozwala na produkcję wielkogabarytowych struktur i ich bezpośrednio transport drogą morską.

JW Steel Construction, z siedzibą w Szczecinie, dysponuje bazą produkcyjną o powierzchni 23 000 m², a w ciągu ostatniej dekady wyprodukował niemal 1 800 sztuk boat landingów. Firma zrealizowała ponad 30 projektów dla farm wiatrowych na całym globie, dostarczając platformy zewnętrzne, drabiny, platformy wewnętrzne, J-tubes i seafastening.

Struktury stalowe to nie jedyna forma fundacji. Aarsleff BIZ w Świnoujście specjalizuje się w produkcji wielkogabarytowych prefabrykowanych elementów betonowych. Firma potrafi wytwarzać elementy o wadze nawet kilku tysięcy ton i dotychczas wyprodukowała 190 sztuk Concrete Gravity Based Foundations (fundacji grawitacyjnych) oraz 985 sztuk platformów roboczych dla największych deweloperów offshore na świecie.

Mররosto Pomorze SA w Gdańsku to kolejna firma kluczowa dla tego segmentu – producent offshore substations, transition pieces, secondary steel elements, a także struktur dla przemysłu naftowego i gazowego. Firma dysponuje certyfikacją na produkcję w klasach EXC1 do EXC4 zgodnie z normą PN-EN 1090-2.

Stalkon, z bazą w Police, to firma o niemal 100-procentowym eksporcie produkcji, specjalizująca się w kompleksowych konstrukcjach stalowych dla sektora offshore, w tym platformy, drabiny, A-frames, ploughy, karusele i systemy J-lay. Bezpośredni dostęp do nabrzeża pozwala na transport oceaniczny wielkogabarytowych konstrukcji do dowolnego portu na świecie.

Produkcja podzespołów i elementów elektrycznych

Obok wielkich konstrukcji stalowych, łańcuch dostaw offshore wind obejmuje mniejsze, ale równie kluczowe komponenty – od kabli po panele sterowania i systemy elektryczne.

ConverterTec Poland, z ponad 25-letnim doświadczeniem na rynku, specjalizuje się w produkcji paneli sterowania i systemów konwersji energii dla turbin wiatrowych. Firma dostarczyła produkty do ponad 250 klientów na całym świecie i jest partnerem programu APQP4Wind – organizacji dyktującej standardy jakości w branży wiatrowej.

Electris, europejski lider w produkcji niestandardowych elementów z miedzi i aluminium, dostarcza bus bary, laminy, złącza i wiele innych komponentów dla substation, paneli sterowania i systemów energetycznych w sektorze offshore. Firma posiadamy najnowoczesną linię galwaniczną i wdrożyła wymagania ISO 26000, uzyskując certyfikat EcoVadis.

Tele-Fonika Kable (TFKable) jest globalnym liderem w dostarczaniu kabli wysokiego i bardzo wysokiego napięcia (HV i EHV) dla sektora wiatrowego. W kooperacji z JDR Cable Systems firma wyprodukowała kable inter-array dla takich projektów jak Greater Gabbard i London Array, a od 2022 roku zrealizowała ponad 50 kontraktów na kable podmorzne.

Roxtec, producent systemów uszczelniania kabli i rurociągów, dostarcza rozwiązania chroniące przed ognem, wodą, kurzem i koroderosją, które są niezbędne w harsh warunkach offshore. Ich patentowana technologia MultidiameterTM zapewnia idealny kształt uszczelnienia dla kabli i rurociągów o różnych średnicach.

Niedax Kleinhuis Polska, z baza w Tarnowskich Górach, specjalizuje się w systemach uchwyt kabli dla offshore – wykonanych z materiałów odpornych na korozję, dostosowanych do ekstremalnych warunków morskich.

Logistyka i transport – jak elementy trafią na morze?

Transport wielkogabarytowych elementów – wieże, nacelle, łopatki, fundacje – to jeden z najbardziej skomplikowanych etapów w budowie farmy wiatrowej. Wymaga specjalistycznej logistyki, pozwoleń i sprzętu.

OL-TRANS Group, z ponad 30-letnim doświadczeniem, oferuje kompleksowe usługi transportu ponadgabarytowego, obejmujące planowanie trasy, uzyskanie pozwoleń, doradztwo inżynierskie, eskortę i zabezpieczenie ładunku, a także obsługę portową. Firma dysponuje flotą ponad 100 specjalistycznych jednostek transportowych.

MAXI-CARGO specjalizuje się w organizacji transportu ponadgabarytowego od 2007 roku, działając na całym kontynencie europejskim. Firma jest w stanie zorganizować transport dużych ilości ładunku w krótkim czasie, oferując przy tym doradztwo logistyczne i pomoc w uzyskaniu niezbędnych pozwoleń.

C. Hartwig Gdynia, w ramach grupy Rhenus, oferuje pełne wsparcie w organizacji transportu ponadgabarytowego – drogowego, morskiego i multimodalnego – a ich magazyny w Gdańsku i Gdyni są strategicznie zlokalizowane w pobliżu portów.

Deugro, założone w 1924 roku, to rodzinne przedsiębiorstwo specjalizujące się w turnkey logistics dla projektów przemysłowych. Z ponad 70 biurami w 40 krajach, firma zapewnia globalną obsługę transportu od drzwi do drzwi.

Tschudi Logistics, firma z ponad 140-letniej historii, specjalizuje się w multimodalnych rozwiązaniach logistycznych dla offshore. Jednym z ich flagowych projektów był transport 18 nacelle frames Haliade X z Szczecinu do Montoir we Francji – kompletna obsługa od czarteru statku po dostarczenie na terenie produkcyjne GE.

Porty – bramki do Morza Bałtyckiego

Porty morskie odgrywają kluczową rolę w łańcuchu dostaw offshore wind – to z nich startują statki instalacyjne, to tutaj składanymi są elementy i to stąd wyruszają na morze.

Port Gdańsk, z 56-procentowym udziałem w polskim obrocie morskim, jest największym portem w Bałtycku i jedynym zdolnym do obsługi największych oceanicznych wier. W 2023 roku przetworzył prawie 81 milionów ton towaru.

Port Kołobrzeg, choć mniejszy, przygotowuje się na obsługę offshore wind – maksymalna długość wchodzących wietrów wynosi 100 m, a szerokość 15 m. Seaport Authority of Kołobrzeg aktywnie inwestuje w rozbudowę infrastruktury portowej.

Bulk Cargo – Port Szczecin, największa firma obsługi ładunku w portach Szczecin i Świnoujście, jest gotowa do realizacji projektów offshore, w tym składowania i obsługi specjalistycznego sprzętu i materiałów budowlanych. Firma ma 8 nabrzeży o łącznej długości 2800 m.

Morska Agencja Gdynia (MAG), najstarsza agencja morska w Polesce, specjalizuje się w logistyce komponentów farm wiatrowych w portach Gdyni, Gdańsk, Szczecin i Świnoujście. Od lat współpracuje z największymi producentami turbin wiatrowych.

Instalacja i uruchomienie – ostatni milowa

Po przetransportowaniu elementów do portu i na morze przychodzi czas na instalację – jeden z najbardziej wymagających etapów.

Global Wind Service (GWS) to jedna z największych firm zajmujących się instalacją i serwisem turbin na świecie, z ponad 1 700 technikami i biurami w 12 krajach. Firma otworzyła w 2021 roku akademię szkoleniową w Szczecinie, przygotowującą specjalistów do pracy na turbinach.

Art Wind, założone w 2018 roku, specjalizuje się w instalacji, serwisie i modernizacji turbin – dotychczas zainstalowali ponad 1 000 turbin na całym świecie. Jednym z ich najważniejszych osiągnięć jest park wiatrowy Tootsi/Sopi w regionie bałtyckim – 38 turbin o łącznej mocy 255 MW.

Total Wind PL, będąca od 2023 roku częścią FAMUR (Grenevia Group), specjalizuje się w instalacji, serwisie i wymianie głównych komponentów turbin. Firma podkreśla bezpieczeństwo, jakość i elastyczność jako kluczowe wartości.

FAMUR Gearo to firma z 40-letnim doświadczeniem w projektowaniu i naprawianiu przekładni dla różnych gałęzi przemysłu – w tym energetyki wiatrowej. Wspólnie z Total Wind PL i windhunter service oferują kompleksowe rozwiązania dla sektora wiatrowego.

Przyszłość łańcucha dostaw – Polish local content

Jednym z kluczowych celów polskiej polityki energetycznej jest maksymalizacja udziału polskich firm w łańcuchu dostaw offshore wind – tak zwany local content. Cel ten nie jest jedynie retoryczny – za każdym miliardzie złożony w polskie firmy stoi tysiące nowych miejsc pracy i setki miliardów złotych wstrzyknięte do polskiej gospodarki.

Szacunki wskazują, że do 2030 roku łańcuch dostaw onshore wiatrowy wygeneruje od 50 do 97 tysięcy nowych miejsc pracy, a portfel zamówień na produkty i usługi w łańcuchu dostaw osiągnie 80 miliardów PLN. Łączny skumulowany wzrost PKB ma wynieść od 70 do 133 miliardów PLN.

Organizacje takie jak Wind Industry Hub Foundation i Polskie Stowarzyszenie Energii Wiatrowej (PWEA) aktywnie działają na rzecz wzmocnienia pozycji polskich firm w tym łańcuchu, wspierając ich ekspansję na rynki zagraniczne i przyciąganie inwestycji.

HM-Consulting to przykład firmy, która od 2016 roku prowadzi działania na rzecz promowania polskich przedsiębiorstw w dziedzinie offshore wind, współpracując z taką firmami jak EXALO DRILLING i Geofizyka Toruń z grupy ORLEN.

Dzięki konsekwentnemu budowaniu kompetencji i inwestowaniu w nowe technologie, Polska ma szansę stać się jednym z kluczowych krajów w europejskim łańcuchu dostaw offshore wind – nie tylko jako producent, ale jako centrum innowacji i ekspertyzy.

Podsumowanie

Łańcuch dostaw offshore wind w Polsce jest w fazie dynamicznego rozwoju. Od produkcji fundacji i struktur stalowych, przez kable i systemy elektryczne, po logistykę i instalację – każdy element tego łańcucha wymaga specjalistycznej wiedzy i zaangażowania dziesiątek firm. Polscy producenci, logistycy i wykonawcy wykazują gotowość do tego wyzwania, a instytucionalne wsparcie ze strony rządu i organizacji branżowych daje im dodatkowe impulsy. Kolejne lata będą kluczowe – to teraz Polska buduje fundamenty (w sensie dosłownym i przenośnym) swojej przyszłości w energetyce wiatrowej na morzu.